ADAM ZWANY TYTUSEM – TYTUS DZIAŁYŃSKI – J.F. LIBICKI


Tytus Działyński 1796-1861

Urodził się w rok po zniknięciu Polski z mapy Europy. Gdy przyszedł na świat, w Wigilię Bożego Narodzenia roku 1796, w rodzinnym pałacu przy Starym Rynku w Poznaniu, rodzice nadali mu imię Adam, chcąc zapewne w ten sposób podkreślić ten niecodzienny w polskiej tradycji dzień jego urodzin. Nie pod tym imieniem zapisał się jednak w dziejach Wielkopolski. Imię, pod którym znali go współcześni, a znamy także i my było dopiero drugim nadanym mu na chrzcie.

Tytus Działyński ? bo o nim tu mowa – był synem arystokraty i senatora Ksawerego oraz Justyny z Dzieduszyckich. Najpierw kształcił się w domu, a w latach 1807 ? 1815 kolejno w Berlinie, Paryżu i na politechnice w Pradze. Zakończywszy nauki, powrócił do kraju i oddał się pasji dalekiej od swego pierwotnego wykształcenia. Pasji historycznej. Najpierw uporządkował rodzinny księgozbiór i archiwum w podpoznańskim Konarzewie, a potem rozpoczął kolekcjonowanie rękopisów i starodruków. Eksponatów, które następnie zaczął gromadzić w swoim zamku w Kórniku, z którego od 1826 roku uczynił rodzinną rezydencje.

Był jednym z pierwszych ochotników, którzy zgłosili się do Powstania Listopadowego. Jako podporucznik służył najpierw w 2 Pułku Strzelców Konnych, a później w sztabie głównym Insurekcji, jako jeden z adiutantów generała Skrzyneckiego.

Po zakończeniu walk, ukarany konfiskata majątku, przez jakiś czas mieszkał w Galicji, w majątku Oleszyce, należący do jego żony Gryzeldy z Zamoyskich. Gdy w roku 1839 wygrał proces z rządem pruskim o zwrot swych dóbr, pospiesznie powrócił do Wielkopolski.

Tu aktywnie uczestniczył w życiu politycznym regionu. W latach 1841-1846 był posłem na Sejm Prowincjonalny, a w okresie Wiosny Ludów organizował oddziały zbrojne. Ta działalność skończyła się dla niego trwającym 3 miesiące więzieniem w twierdzy poznańskiej.

W styczniu 1850 roku Tytus Działyński został wybrany deputowanym do parlamentu niemieckiego w Erfurcie. Tu zasłynął szczególnie gorącym sprzeciwem wobec włączenia Księstwa Poznańskiego do Związku Niemieckiego.

Od 1829 roku zasłynął też wydawaniem polskich źródeł historycznych oraz działaniami na rzecz założenie w Poznaniu uniwersytetu, dla którego otwartych wykładów przeznaczył jedną z sal swego pałacu.

Od 12 lutego 1858 roku, jako jeden z twórców Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk, był też jego prezesem. W ukochanym Kórniku założył słynne arboretum oraz planował utworzenie uczelni rolniczej.

Zmarł niespodziewanie w Poznaniu, 12 kwietnia 1861 roku, w tym samym pałacu, w którym się urodził. Pochowany natomiast został w Kórniku, w tutejszym kościele. Do dziś tam spoczywa będąc jedną z najznamienitszy postaci nie tylko dla tego miasta, ale i dla swoich czasów.

Korzystając z tej strony akceptujesz zapisywanie plików cookies w przeglądarce.

The cookie settings on this website are set to "allow cookies" to give you the best browsing experience possible. If you continue to use this website without changing your cookie settings or you click "Accept" below then you are consenting to this.

X