Ksiądz i polityk – ks. Józef Prądzyński – J.F. Libicki

Dzięki uprzejmości redakcji Portalu Wirtualne Pniewy mam zaszczyt prowadzić dla Państwa stały cykl impresji historycznych. Mam nadzieję, że będą one dla Państwa interesujące. Dziś kolejne spotkanie.

Ksiądz i polityk

Choć był kapłanem, to zarówno sobie współczesnym, jak i potomnym, kojarzył się bardziej z polityką i życiem społecznym. Z Powstaniem Wielkopolskim i Ruchem Narodowym. Z działalnością wydawniczą i konspiracyjną.

Ksiądz Józef Prądzyński ? bo o nim tu mowa ? urodził się 2 marca 1877 roku w Żołędowie. Gimnazjum ukończył w Chełmie, by w 1897 roku wstąpić do Seminarium Duchownego w Gnieźnie. Już w 4 lata później, w 1901 roku, otrzymał święcenia kapłańskie i rozpoczął posługę najpierw, jako kapelan w Potulicach, potem zaś, jako wikariusz w Strzelnie.


ks. Józef Pra?dzyn?ski 1877-1942

Od początku jednak ? na co pozwalało ówczesne prawo kanoniczne ? łączył pracę duszpasterską z aktywnym zaangażowaniem politycznym i wydawniczym. Należał więc między innymi do Ligi Narodowej, Katolickiego Stowarzyszenia Młodzieży Męskiej oraz Towarzystwa Przemysłowców, a także kierował poznańską Księgarnią Świętego Wojciecha.

Od roku 1912, przez 5 lat, posługiwał w Gnieźnie, gdzie równocześnie był wydawcą dwóch gazet: dziennika Lech i tygodnika Wiadomości parafialne. Po zakończeniu pracy w Gnieźnie rozpoczął posługę w Poznaniu, jako prepozyt tutejszej parafii Farnej. Na tym stanowisku również prowadził intensywną działalność polityczną, której ukoronowaniem było kierowanie wydziałem prasy i propagandy w ? dowodzącej Powstaniem Wielkopolskim ? Naczelnej Radzie Ludowej.

W dniu 25 czerwca 1919 roku, wspólną decyzją arcybiskupa Gnieźnieńsko ? Poznańskiego Edmunda Dalbora i pierwszego Biskupa Polowego Wojska Polskiego, Stanisława Galla, ksiądz Józef Prądzyński mianowany został dziekanem generalnym Wojska Polskiego w dawnym zaborze pruskim.

W II Rzeczypospolitej ksiądz Prądzyński działał aktywnie w takich formacjach jak Obóz Wielkiej Polski czy Obóz Narodowy, z którego to ramienia pełnił urząd senatora, w I kadencji tej odrodzonej Izby.

Po klęsce wrześniowej, wraz z Kiryłem Sosnowskim i wojewodą Adolfem Bnińskim, tworzył zaś ksiądz Prądzyński konspiracyjną, poznańską organizację narodową o nazwie Ojczyzna.

Z kolei na niwie kościelnej był zaś sekretarzem generalnym, a później prezesem Związku Kapłanów ?Unitas?, a także redaktorem naczelnym jego organu prasowego Wiadomości dla Duchowieństwa?. Także jednak i tu, wykazując żyłkę do społecznej działalności, opracował choćby statut dla Ligi Katolickiej, organizacji społecznej, powstałej na zjeździe episkopatu w 1919 roku w Gnieźnie, której od 1922 roku był też sekretarzem generalnym. Od 1925 roku ksiądz Prądzyński sprawował też funkcję duszpasterza akademickiego Uniwersytetu Poznańskiego.

Aresztowany 3 maja 1941 roku przez gestapo, został osadzony w Forcie VIII w Poznaniu, a następnie w obozie koncentracyjnym w Dachau, gdzie został stracony 27 czerwca 1942 roku.

Pośmiertnie, jako wybitny syn Kościoła i wielkopolskiej ziemi, odznaczony został ksiądz Prądzyński krzyżem Virtuti Militari.

Korzystając z tej strony akceptujesz zapisywanie plików cookies w przeglądarce.

The cookie settings on this website are set to "allow cookies" to give you the best browsing experience possible. If you continue to use this website without changing your cookie settings or you click "Accept" below then you are consenting to this.

X