Organicznik i mesjanista – Karol Libelt – J.F. Libicki

Dzięki uprzejmości redakcji Portalu Wirtualne Pniewy mam zaszczyt prowadzić dla Państwa stały cykl impresji historycznych. Mam nadzieję, że będą one dla Państwa interesujące. Dziś kolejne spotkanie.

Organicznik i mesjanista

To jego myśli stały się więc fundamentem intelektualnym wszystkich polskich romantyków ? od literackich wieszczów po wielkich kompozytorów i ? w tym sensie jest więc ów filozof jednym z ojców polskiego, mesjanistycznego romantyzmu. Co paradoksalne był on wobec tego w całej swej działalności zarówno mesjanistą jak i organicznikiem.


Karol Liebelt 1807-1875

Urodził się na poznańskim Chwaliszewie, jako syn szewca 8 kwietnia 1807 roku. Ukończył elitarne tutejsze Gimnazjum Świętej Marii Magdaleny, a w Berlinie studiował filologię klasyczną, filozofię oraz nauki matematyczno ? przyrodnicze. I to właśnie ten specyficzny mix jego wszechstronnych zainteresowań sprawił, że ostatecznie zapisał się w historii jako najwybitniejszy polski przedstawiciel prądu filozoficznego, zwanego w historii tej nauki filozofią mesjanistyczną.

Karol Libelt ojciec ? bo o nim tu mowa ? był ulubionym uczniem Hegla. W roku 1830 roku obronił doktorat i dla nabrania życiowego doświadczenia wybrał się w krótką podróż krajoznawczą po Europie, z której jednak zawrócił by ? jako odznaczony Krzyżem Virtuti Militari artylerzysta ? wziąć czynny udział w Powstaniu Listopadowym. Objęty za to zakazem nauczania mógł, dopiero w 10 lat później, swobodnie otworzyć w Poznaniu pensjonat dla uczniów i podjąć pracę gimnazjalnego nauczyciela.

Karol Libelt, obok nauczania, szeroko udzielał się też jako publicysta. Pisał między innymi w pismach warszawskich i poznańskich, choćby w znanym Tygodniku Literackim, zaś na początku lat 40tych ? wraz z grupą innych, wybitnych Wielkopolan ? na zaproszenie Tytusa Działyńskiego, w Sali czerwonej jego pałacu, prowadził otwarte wykłady z estetyki.

Aktywnie działał w rozlicznych organizacjach społecznych, takich jak: Towarzystwo Naukowej Pomocy czy Towarzystwo Demokratyczne Polskie. Działalność ta zapewniła mu takie uznanie, że głosem powszechnym wyznaczony został na wielkopolskiego reprezentanta w przyszłym, wymarzonym rządzie polskim. Budując zręby przyszłego powstania w tej części kraju, przygotował między innymi powstańczą proklamację, która później wykorzystana została w tak zwanym manifeście krakowskim. Za tę działalność, w roku 1847 rząd pruski skazał poznańskiego filozofa na 20 lat twierdzy.

Uwolniony podczas rewolucji roku 1848 został członkiem Komitetu Narodowego. Zwolennik współpracy z Prusami i wojny z Rosją, opowiedział się ostatecznie za tak zwaną wojną ludową. Zaangażowany w działalność Ligi Polskiej reprezentował poznańskie w parlamencie we Frankfurcie oraz brał udział w Zjeździe Polskim we Wrocławiu i Kongresie Słowiańskim w Pradze, gdzie głosił koncepcję niepodległej Polski, jako państwa federacyjnego. Był jednym z autorów ?Manifestu zboru słowiańskiego do ludów Europy?, a w roku 1849 ponownie został posłem do parlamentu pruskiego oraz szefem, uformowanego w nim, Koła Polskiego.

Po roku 1850 ? choć nadal sprawował poselski mandat ? skupił się zdecydowanie na pracy organicznej. Był jednym z założycieli ? a od roku 1868 prezesem ? Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk. Był dwukrotnie żonaty, a jego syn Karol zginał w Powstaniu Styczniowym pod Brdowem.

Jak filozof był Libelt przedstawicielem nurtu polskiego mesjańskiej filozofii narodowej będącą kompilacją rozlicznych kierunków filozofii europejskiej. Wedle jej podstawowego założenia poznanie opierać ma się na ?czuciu? nie zaś na rozumowej analizie. Szczególnymi reprezentantami tej filozofii mieli być według Libelta Słowianie. To jego myśli stały się więc fundamentem intelektualnym wszystkich polskich romantyków ? od literackich wieszczów po wielkich kompozytorów i ? w tym sensie jest więc ów filozof jednym z ojców polskiego, mesjanistycznego romantyzmu. Co paradoksalne był on wobec tego w całej swej działalności zarówno mesjanistą jak i organicznikiem.

Karol Libelt ojciec zmarł dokładnie 138 lat temu ? 9 czerwca 1875 roku i został pochowany w Czeszewie.

Korzystając z tej strony akceptujesz zapisywanie plików cookies w przeglądarce.

The cookie settings on this website are set to "allow cookies" to give you the best browsing experience possible. If you continue to use this website without changing your cookie settings or you click "Accept" below then you are consenting to this.

X